یادداشتهای دکتر قاسم غنی – مجموعه سه جلدی – کتاب الکترونیکی

یادداشتهای دکتر قاسم غنی

مجموعه سه جلدی

لندن ۱۳۵۹ شمسی – ۱۹۸۰ میلادی

The memoirs of Dr Ghasem Ghani

Forst published in London by Cyrus Ghani 1980

این کتاب نخستین بار در لندن و به دست آقای سیروس غنی فرزند دکتر قاسم غنی منتشر شده است و حقوق آن در سال ۱۹۸۰ به نام ایشان ثبت شده است.

کتابخانه یحیی مهدوی

اهدایی به کتابخانه مرکزی و مرکز اسناد دانشگاه تهران

روی کتاب، عبارتِ «نفیس (مجموعه مهدوی)» درج شده است.

این مجموعه در سه فایل که هر کدام کمتر از ده مگابایت حجم دارد ارائه شده. هر برگ دو صفحه نوشتاری را در خود دارد.

جلد اول: ۱۴۳ برگ

جلد دوم: ۱۵۵ برگ

جلد سوم: ۱۶۲ برگ

شادروان دکتر قاسم غنی، متولد ۱۲۷۱ خورشیدی (۱۳۱۰ قمری و ۱۸۹۳) میلادی بود

بخشی از یادداشت فرزند ایشان

(دکتر سیروس غنی، متولد ۱۳۰۸ و درگذشته ۱۳۹۴ گردآورنده و ناشر این کتاب)

پدرم شادروان دکتر قاسم غنی، به شهادتِ آثارِ فراوانی که از خود جای گذارده‌است، عمرِ بالنسبه کوتاهِ خویش را با کوشش و پشتکاری که همواره برای من باعثِ اعجاب و غبطه‌انگیز بوده‌است صرفِ تحقیق و جستجو و تالیف و ترجمه و نوشتن در زمینه‌های متنوعی از شعر و ادب و فرهنگ و هنر و عرفان و تصوّف کرد. این فقط داوریِ من که فرزندِ او هستم نیست که زندگیِ پربار و فعّالیتی پر تنوع و گستردگیِ دایره‌ی معاشرتِ پدرش را همیشه به دیده‌ی احترام و ستایش نگریسته‌است. صحّتِ این داوری را بزرگان و بزرگواران و نامدارانِ فرهنگ و هنر و ادب و سیاستِ ایران که آن شادروان به درجاتِ مختلف با آنان حشر و نشر یا الفت و همکاری داشته‌است نیز گواهند.

شاید عمرِ کوتاه و مشغله‌ی بسیار، مجالِ آن را باقی نگذاشت که پدرم در حیاتِ خود، انبوهی از آثار و یادداشت‌ها و تالیفاتِ خویش را منظّم کند و به چاپ برسانَد. در موردِ برخی از یادداشت‌هایی که از او به جای مانده، می‌توان گفت که اوضاعِ ایران حتی تا همین اواخر، نشرِ آن‌ها را غیرِ ممکن ساخته بود. پس از درگذشتِ پدرم، کلّیه‌ی دست‌نوشته‌هایش در اختیارِ من قرار گرفت. همواره آرزو داشتم به طریقی این محصولِ کار و ذهن و اندیشه‌هایش را که سالها در گوشه‌ی کتابخانه‌ام عمر می‌افزود و فقط گاهی آن‌ها را به دوستانِ مَحرم نشان می‌دادم، انتشار دهم. اکنون پس از سال‌ها این امکان دست داده‌است. و من با همکاری دوست گرامی‌ام خانم هاله اسفندیاری، به عهده‌ی خود نهاده‌ام که به‌تدریج و ترتیب، تا آن‌جا که در توانایی و حیطه‌ی امکانِ من است، این آثار را منتشر نمایم.

کتابی که اکنون در دستِ شما است، زندگی‌نامه‌ی آن مرحوم را از آغازِ زندگی تا پایانِ تحصیلاتِ عالی در بیروت در بر می‌گیرد. دورانی که در این زندگی‌نامه گفتگو می‌شود، از دوران‌های پر تلاطمِ ایران و تاریخِ دنیا است. رنگارنگیِ جهره‌ها و رویدادها شاید مطالعه‌ی این کتاب را هم برای آنان که آن دوران را کم و بیش به یاد می‌آورند و هم برای دیگران که آن زمان برایشان روزهای دور و متعلق به گذشته و تاریخ است، جذاب کُنَد.

دینِ پدر، دینِ فرزند است و امیدوارم که با نشرِ این یادداشت‌ها، وظیفه‌ی فرزندیِ خود را ادا کرده‌باشم.

لندن بتاریخِ مردادماه ۱۳۵۹ مطابق با اوت ۱۹۸۰ میلادی

سیروس غنی

خانم هاله اسفندیاری نیز مقدمه‌ئی بر این کتاب نگاشته‌اند.

از این مقدمه:

این متون تحتِ عنوانِ یادداشت‌ها و فعلا در ۸ مجلد و مشتمل بر مطالبِ زیر است:

• شرحِ حال (کتابِ حاضر)
• سفرِ آمریکا – یادداشت‌های شبانه ۱۳۲۴ – ۱۳۲۶
• سفارت ترکیه – ۱۳۲۷ – ۱۳۲۸
• سفر آمریکا – ۱۳۲۸ – ۱۳۳۱
• جنگ – ۱۳۲۳
• مکاتبات (نامه‌های مرحوم محمد قزوینی و کمال‌الملک به قاسم غنی)
• یادداشت‌های پراکنده
• تجدید چاپ کتاب حافظ گرترودبل با ترجمه فارسی و یادداشت‌هایی که در حواشیِ آن آمده‌است.

در انتشارِ این یادداشت‌ها کوشش شد تا حدّ امکان اصالتِ دست‌نوشته حفظ شود. یعنی در انشاء و املاءِ متن دست برده نشد. اگر نویسنده، کلمه‌ئی را به اَشکالِ مختلف نوشته‌است، عیناً منعکس گردد.

بخشی از یادداشت‌های دکتر قاسم غنی، از جلد دوم کتاب:

چهارشنبه پانزدهم فروردین ۱۳۲۴ هجری شمسی مطابق با چهارم اپریل ۱۹۴۵ میلادی

امروز یک بعد از ظهر آقای حسین علاء وزیرِ در بار با تلفون گفتند که از طرفِ آقای سهام‌السلطان بیات نخست وزیر به شما پیشنهاد خواهد شد که به سمَتِ نماینده‌ی دولتِ ایران در کنفرانسِ سانفرانسیسکو که در ۲۵ اپریل تشکیل می‌شود شرکت کنید. خواهشمندم شما این ماموریت را قبول کنید زیرا اراده اعلیحضرت این است که شما به این سمَت به امریکا بروید تا در ضمنِ این ماموریت، قرارِ سفارتِ شما در واشنگتن داده شود. چون مسبوق به سابقه بود قبول نمودم. ساعت چهار بعد از ظهر آقای دکتر علی سیاسی وزیر مشاور کابینه آقای بیات بر حسبِ وقتی که خواستند، به منزلِ من آمده از طرفِ آقای بیات تقاضا کردند بنده هم قبول کردم.

تفضیلِ سفارت این است که سالِ گذشته در ماهِ اردیبهشت از وزارتِ معارف استعفا دادم. بعد از مدتی اصرار و ابرامِ آقای محمد ساعد نخست‌وزیرِ وقت، بالاخره به اعلیحضرت عرض کردند و ایشان قبول نفرمودند تا آن که فرموده بودند که من خودم فلانی را متقاعد می‌کنم که استعفا ندهد. در همان ایّام در پایانِ یکی از جلساتِ علمی و ادبی که در کاخِ ملوکانه با حضورِ آقایان محمد قزوینی و علی‌اکبر دهخدا و حاج سید نصرالله تقوی و حسین شکوه (شکوه الملک) و حسین سمیعی (ادیب‌السلطنه) و مرحوم حسن اسفندیاری (حاج محتشم‌السلطنه متوفی در اواخر اسفند ۱۳۲۳ هجری شمسی) و اینجانب تشکیل می‌شد، اینجانب را به اتاقِ خلوتی احضار فرمودند و پس از یک ساعت و ربع صحبت و توضیحِ علل، بالاخره متقاعد شده با استعفای این‌جانب از وزارتِ معارف موافقت فرمودند و فردای آن روز از کابینه خارج شدم.