اسرار التوحید فی مقامات شیخ ابو سعید – کتاب الکترونیکی

اسرار التوحید

فی مقامات شیخ ابو سعید

نویسنده: محمدبن منوّر میهنی

تصحیح: محمدرضا شفیعی کدکنی

انتشارات آگاه

۱۳۶۴

توضیح مهم این که این دو فایل، حاوی چاپ قدیمی است و کتاب بارها تجدید چاپ شده. نظر به این که چاپ آخر آن توسط انتشارات محترم آگاه در فروشگاه آن انتشارات موجود نبود، این نسخه‌ی الکترونیکی در دسترس قرار گرفت و به محضِ اطلاع‌رسانیِ آن انتشاراتِ محترم از تجدید چاپ یا تامینِ کتاب چاپی برای عرضه، از دسترس خارج خواهد شد.

کتاب در دو جلد منتشر شده که جلد نخست ۶۷۰ و جلد دوم ۶۲۰ صفحه دارد.

بخشی از پیشگفتار مصحح:

نام ابو سعید ابوالخیر (۳۵۷ – ۴۴۰ ه.ق.) عارفی که هر کجا یادِ او روَد، همه دل‌ها را وقت خوش شود، با تصوّف و عرفانِ ایرانی چنان آمیخته که نامِ حافظ و خیّام با شعرِ فارسی و نامِ فردوسی با ایران. اگر در جست و جوی عناصرِ سازنده‌ی هویت و معنویتِ ایران باشیم، در ترکیبِ پیچیده‌ی اندیشه‌ها و چهره‌هایی که سازنده‌ی این معنویت اند، در کنارِ خیام و فردوسی و نظامی و حلّاج و بایزید و رستم و سیاوش و بوریحان و بوعلی و سهروردی و هزاران هزار عنصرِ هنری و فرهنگیِ دیگر – از گاتاها تا مسجدِ شیخ لطف‌الله – بوسعید، چه در افسانه و چه در حقیقتِ تاریخی‌اش، یکی از مایه‌های اصلیِ این مفهوم و معنویت است؛ یکی از بزرگ‌ترین آموزگارانِ نیکی و پاکی و آزاد اندیشی و بی‌تعصّبی و انسان‌دوستی و آزادگی و هوشیاری و سرمستی و روشن‌بینی و طنز و طهارتِ روحی. و این کتاب «اسرارالتوحید» زندگی‌نامه‌ی اوست. نه تنها زندگی‌نامه‌ی او که یکی از عالی‌ترین نمونه‌های خلّاقیتِ هنری و ادبی در زبانِ فارسی و یکی از اسنادِ درجه اوّلِ تاریخِ اجتماعیِ ایران و تاریخِ تصوّف و عرفانِ ایرانی.

بخشی از نوشتار مصحح در باره چاپ حاضر

بی هیچ فروتنیِ خودخواهانه‌ای، باید بگویم این چاپ بهترین چاپِ اسرارالتوحید است هم به‌لحاظِ نسخه‌هایی که اساس قرار گرفته، و هم به‌لحاظِ تحقیقاتی که در بابِ مسائل و موضوعات و سرچشمه‌ها و منابعِ کتاب و منشأِ اقوال و احوالِ بوسعید و توضیحِ مشکلاتِ گوناگونِ متن، در آن هست که در چاپ‌های دیگر اصلاً بدان‌ها توجه نشده‌است. غرضِ اصلیِ من در آغاز همین نقد و تحلیل و جستجوها در بابِ متنِ کتاب و احوال و اقوالِ بوسعید بود و به‌هیچ‌روی قصدِ چاپِ جدیدی از کتاب را نداشتم. اما پس از تأمّل در چاپ‌های قبلی و یافتنِ نسخه‌ی بسیار مهمّی که گاه تا ۵۰ درصد اهمّیتِ متن را نسبت به نسخه‌های دیگر فرا می‌بُرد، بدین کار پرداختم و مقدارِ زیادی وقت و حوصله و دقّت صرفِ این کار کردم.

در این چاپ، علاوه بر فراهم آوردنِ متنی درست و مضبوط که ویژگی‌های آن را بعداً توضیح خواهم داد، تمامِ مشکلات و مسائلی که برای خواننده ممکن است پیش آید، توضیح داده شده‌است. از ترجمه‌ی عباراتِ عربی گرفته تا توضیحِ لغات و اصطلاحات تا تحقیق در هویتِ تاریخیِ افراد یا موقعِ جغرافیائیِ اماکن و مَنشأِ اقوالِ بوسعید و سرچشمه‌های داستان‌ها و قصصِ کتاب و تحقیق در منابعِ اقوالِ مشایخ و توضیح در بابِ اسنادِ احادیث و روایات. با نهایتِ صراحت یادآور می‌شوم که هیچ نکته‌ئی نیست که در این کتاب، نیاز به توضیح داشته باشد و توضیح داده نشده‌باشد. در دو سه مورد که برای من قابلِ حل نبود، در جایِ خود به عَجزِ خویش اعتراف کردم تا دیگران در آینده آن را حل کنند.