ادبیات, حافظ, شعر

الا یا ایها الساقی ادر کاسا و ناولها

بر پایه نسخه خطی سال 801 دیوان حافظ

پیرایش و نگارش: سهیل قاسمی

شماره صفحه کتاب: 1

اَلا یا اَیّهَاالساقی! اَدِرْ کَأساً وَ ناوِلها

که عشق آسان نمود اوّل، ولی افتاد مُشکل‌ها

 

به‌بویِ نافه‌ئی ک‌آخر صبا ز آن طُرّه بُگشاید[1]

زِ تابِ زلفِ مشکین‌اش چه خون افتاد در دل‌ها

 

به‌میْ سجّاده رنگین کُن گَرَت پیرِ مُغان گوید!

که سالِک بی‌خبر نَبوَد زِ راه و رسمِ مَنزِل‌ها

 

مرا در مَنزلِ جانان چه امنِ عیْش؟ چون هر دَم[2]

جَرَس فریاد می‌دارد که: بَربَندید مَحمِل‌ها

 

شبِ تاریک و بیمِ موْج و گردابی چنین هایل

کجا دانند حالِ ما سبُک‌بارانِ ساحل‌ها

 

همه‌کارَم زِ خودکامی به بدنامی کشید آری! [3]

نهان کیْ مانَد آن رازی ک‌از آن سازند مَحفِل‌ها

 

حضوری گر همی‌خواهی، از او غایِب مشوْ حافظ! [4]

مَتیٰما تَلْقَ مَن تَهْویٰ دَعِ الدّنیا وَ اَهْمِلها[5]

 [1] «به‌بویِ نافه‌ئیِ ک‌آخر صبا ز آن زلف بگشاید،  / زِ تابِ جَعدِ مشکین‌اش چه خون افتاد در دل‌ها». مصراع نخست در نسخه مخدوش است. از نسخه‌های دیگر نوشتم. در نسخه‌هایی، این بیت چنین نیز آمده:

«به‌بویِ نافه‌یِ زلف‌اش ک‌از او گیرد دل آرامی،  / زِ تابِ آتشِ عشق‌اش چه خون افتاد در دل‌ها»

[2] کاتب یا شخصی دیگر، بالایِ «امن»، «از» افزوده. «مرا در مَنزلِ جانان چه امن از عیْش چون هر دَم» هم می‌شد خواند.

[3] «همه‌کارَم زِ خودکامی به بدنامی کشید آخر». این برگ در تصویری که از نسخه 803 داشتم بسیار ناخوانا است. به‌دشواری «آخر» خواندم. هرچند با قطعیت نمی‌توانم بگویم.

[4] «مشو غایب از او حافظ»

[5] نسخه 803 نیز «متیٰما» نوشته بود. «مَتیٰ ما» هم می‌شد نوشت.

1 دیدگاه در “الا یا ایها الساقی ادر کاسا و ناولها”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *